RAKI
Rakı; yalnızca suma veya tarımsal kökenli etil alkol ile karıştırılmış sumanın, 5.000 litre veya daha küçük
hacimli geleneksel bakır imbiklerde, anason tohumu (pimpinella anisum) ile ikinci kez distile edilmesiyle üretilen distile alkollü içkidir.Rakı üretiminde kullanılan suma, üzümünün tat ve kokusunu korumak amacıyla hacmen en fazla % 94,5 alkole kadar distile edilmiş üzüm kökenli distilattır.
-Türkiye’de üretilmiş olması
-Yalnız kuruüzüm alkolünün veya tarımsal kökenli etil alkol ile karıştırılan kuruüzüm alkolünün 5000 L veya daha küçük kapasiteli geleneksel bakır imbiklerde anason tohumu 8Pimpinella anisium9 ile ikinci kez destillenmesiyle üretilmiiş olması;
-Litrede 10 gr dan az şeker ve litrede 0.8-2.2 gr minimum ve max. değerler arasında anethol ihtiva etmesi gerekmektedir.
-Kuruüzüm alkolünün Rakının toplam alkolü içinde en az %40 oranında bulunması,
-Kuruüzümün elde edildiği hammaddenin tad ve kokusunu korumak için en fazla %94.5 dereceye kadar destile edilmiş olması gerekmektedir.RAKININ TARİHİ
Rakının ilk kez nerede kimler tarafında üretildiği kesin olarak belgelerle belirlenememiştir. Acak rakının ilk kez Osmanlı topraklarında üretildiği neredeyse tüm dünya ülkelerince kabul edilmektedir. Hemen hemen tüm ansiklopedilerde rakının bir Türk içkisi olduğu belirtilir. Türk rakısı zamanla Osmanlı topraklarında yaşayan insanlarının da damak zevki ile bugünkü karakteristik özelliklerine ulaştırılmış ve üretimi tekelleştirilmiştir. Türk rakısının bugünkü özellikleri ne Yunan rakısı Uzo ne de uzak Doğu içkisi olan arakta bulunabilir. Ayrıca sakız rakısı Mastika’nın ilk kez ülkemizde üretilmiş olduğu tarihi bir gerçektir. Yunan içkisi “Tsipouro”(üzüm posası) geleneksel aile işletmelerinde, bölgeye göre farklı adlarla üretilmektedir. Tsipour, Grappa,raki gibi..Tsipouro önceleri üzüm posası için kullanılmış daha sonra destilatı için kullanılmıştır. Grappa üzüm salkımı anlamına gelen Latince bir kelimeden gelir. Bazilarina göre ilk raki Balkanlar ve Ege adalarinda erikten yapilan ‘Ouzo’dur. Tadi Türk rakisina benzeyen bu içkide anason bulunmaz. Bazilari ise Japonlarin pirinçten ürettikleri ‘Sake’nin rakinin babasi oldugu görüsünü savunsalar da rakinin Anadolu’daki öyküsü 300 yil öncesine dayaniyor.Raki Yunanlıların Osmanlı egemenliği altındayken aldığı bir kelimedir, Türkçe’den gelir. Yunan ansiklopedilerinde Yunanlıların geleneksel içkisi Uzo ‘nun mucidi Kirios Stavrakis adlı bir Osmanlı Doktoru olarak gösterilmiştir.
kabul ediliyor. Ancak bogma rakinin içindeki alkol oraninin ölçülememesi körlükten ölüme kadar gidebilen saglik sorunlarina neden olabiliyor. Bu nedenle geçmiste saglik açisindan son derece sakincali ve bilgisizce yapilan Türk rakisinin üretimi 1.6.1926 tarihinde yürürlüge giren 790 sayili yasa ile devlet tekeline alinmis durumda.Eski dönemlerde üretilen anasonlu rakıların üretim teknikleri hakkında kesin bilgilere ulaşmak oldukça zordur. Bırakın bu teknik bilgileri, üretim tesisilerinin nitelikleri bile mechulümüz…Bunlar mahalle aralarında yer alan küçük işletmeler. hatta içki yasağının katılaştığı dönemlerde kaçak olarak evlerde üretilmiştir. boğma(Bovma) rakı gibi…Güney illerimizde adana, mersin, Antep, Maraş ve bu illerin çevresinde evlerde kaçak ilkel yöntemlerle yapılırdı. Bu içkinin daha uygun şartlarda üretimi için müskirat İnhisarı önce Mersin’de daha sonra Adana’da rakı üretim tesisi kurmuş. Ancak halkın İnhisar rakılarını tüketmesi üzerine satışlar durmuş, 1935 tarihinde kapatılmıştır.
İslahat çağının başlaması ile 1826-1839 ve meşrutiyetin ilanından 1876 sonra gittikçe gevşeyen yasaklar ve başgösteren hoşgörü, rakı ve diğer alkollü içki üretim ve tüketimini arttırmıştır
RAKI NASIL İÇİLİR ?
Içki kültürü içinde rakinin ayri bir yeri olmasi içiminin diger içkilerden farkli olmasindan çok, temsil ettigi felsefeden kaynaklaniyor. Raki kadinlar tarafindan da tüketilse de temelde bir erkek içkisi olarak kabul ediliyor. Raki, genelikle düz ve silindir seklindeki bardakta sulandirilarak ya da susuz olarak içiliyor. Silindir uzun bardak, rakinin su ile bilesimindeki beyazlanmanin keyifle izlenebilmesi için tercih ediliyor. Buz, sadece raki sulandirildigi zaman konuyor. Buz direkt olarak rakiya konuldugunda aroma maddelerini kristallendirerek rakinin tadini bozar. Rakiyi ‘sek’ yani susuz içenler bir buz tabagi hazirlar. Kirilmis buz parçalari ile dolu küçük bir kaba oturtulur raki kadehi ve kadehin çevrilmesi ile baslar rakimuhabbetiRakı; sek içilebileceği gibi, içine yarı yarıya su veya maden suyu ilavesiyle, ama mutlaka soğuk olarak içilir (8-10°)
Rakı içiminde kullanılan düz silindirik bardak, rakı-su bileşimindeki büyülü beyazlamanın keyifle izlenebilmesi için idealdir.
Orta Doğu ve Türk Mutfağı’nda vazgeçilmez ve özel bir yere sahip. Aslında ilk bakışta “alaturka ordövr”
olarak da nitelendirilebilen mezelerin ordövrlerle olan benzerlikleri büyük ölçüde her ikisinin de yemeğin başında servise sunulmasından kaynaklanıyor… Bunun dışında hafiflikleri, lezzetleri, albenileri küçük porsiyonlar halinde servis yapılmaları, asıl yemekten bağımsız olmaları, ordövrle mezeyi birbirine
yaklaştırıyor. Ancak yalnızca mezelerden oluşan bir sofra donatmak ve bu sofranın başında geçirilen saatlerden alınan haz, Türklere özgü bir ayrıcalık olsa gerek…
Eski Türk mutfağında hazırlanan en gözde mezelerden birinin İstragalya olduğunu biliyor muydunuz?
Sakız adasında yetişen nohudun tuzlanıp fırınlanmasıyla yapılan İstragalya’nın adı günümüz mezeleri arasında pek anılmasa da, o zamanki ününü tahmin etmek, pek çok şair ve yazarın bu mezeye düzdüğü methiyeler sayesinde hiç de zor değil. Söz gelimi Ahmet Rasim, Meze denilince en evvel yumruk mezesi
ve istragalya hatıra gelir” diyor. İstragalya’nın bu denli sevilmesinin gerekçesi de aynı yazıda mevcut üstelik; hem ağız kokusunu alıyor, hem de midenin suyunu çekiyor.
Arto der Haroutunian, Orta Doğu Mutfağı’nda “Açık söylemek gerekirse, kesin olarak meze diyebileceğimiz bir yemek yok.” diyor. Ardından da ekliyor; “Yine de, herşey meze sayılabilir.”Bu kadar geniş bir alanda değerlendirilebilen meze sınıfı yiyecekler arasına neler girer diye düşünecek olursak ilk akla gelenler beyaz peynir, kavun, yoğurt ve çiğ sebzeler olacaktır şüphesiz. Ardından ise her çeşit salata, sardalya, tuzlu balık türleri, ciğer kebabı, tavası, yahnisi, havyar, beyin,muska böreği, midyenin her çeşidi, kuzu söğüş, patlıcan, biber, yaprak, lahana,domates dolmaları,her tür köfte, zeytin, zeytinyağlılar, şarküteri ürünleri, çerkez tavuğu, yumurta yerlerini alıyor.
Batılı bir gözle Türk Mutfağı’ndaki meze çeşitliliğinin biricik kusuru uyumdan yoksun oluşu. Ama bizim gözümüzde bu durum daha çok bir meziyet gibi görünüyor doğrusu. Bu çeşitlilik sayesinde
sofralar çok daha renkli olmuyor mu sizce de? Kavrulmuş tuzlu leblebiden dünyanın en karmaşık ve uzun
listesine kadar uzanan bir yemek kategorisi yeryüzünün başka hiçbir yerinde görülmemiştir sanırız.
İnsanların tercihlerini bu kadar özgür, bu kadar renkli kullanabildikleri tek dönem ancak rönesans’ın
başıydı belki de!
atif olarak da alınabilen Rakı’nın Türk içim geleneğine uygun olarak çilingir sofrasının özgün soğuk ve sıcak mezeleriyle içilmesi,
• Bakla Fava 
• Hibeş
• Tarator
• Şaka Şuka
• Haydari
• Mamzama
• Arnavut Ciğeri
• Humus
• Karnıbahar Pane
• Fırında Sarmısaklı Domates
• Ispanak Püresi
• Zeytinyağlı Havuç Ezmesi
• Ton Balıklı Domates Dolması
• Fırında Rokfor Peyniri
• Patates Köftesi
• Ançuezli Kanapeler
• Acı Biberli Avokado
• Domates Suflesi
• Domatesli Enginar
• Deniz ürünlü Kanepeler
• Dil, Sebze Jölesi
• Yumurtalı Patates
• Fırında Rokfor Peyniri
• Fırında Domates
• Ançuezli Tereyağ
• Altın Kroketler
• Kabak Mücver
• Lalezar
RAKI SERVİSİ
Rakı aperatif yemek içkisi olarak servis edilen bir içkidir.Servisi çeşitli şekillerde yapılır ancak her şekilde de buz ve su ilavesiyle içilmektedir.Aperatiflerde rakı bardağına konularak (silindir bardak) isteğe göre buz ve su ilavesiyle servis edilir.Yemeklerde ise masaya iki bardak konur.Birisi su diğeri rakı bardağıdır.Servis personeli şişeyi açarak rakıyı bardaklara koyar beraberinde su bardaklarına da su servisi yapar.Rakı şişesini gueridonun üzerine buz kabını da konuk masasına koyar.
Diğer bir servis şeklinde de buz kovası içerisine rakı ve su şişeleri konup masaya getirilir.Servisinden sonra tekrar buz kovasına konur.Bazı durumlarda su yerine sodayla da içilebilir.Ülkemizde en kaliteli rakı altınbaş rakısıdır.Daha sonra kulüp rakısı ve yeni rakı gelir
MEST RAKI (Mey İçki) Monosepaj, yani tek çeşit üzümden yapılan bir rakıdır. Yaş üzümdenyapılır. İki çeşidi vardır: Mest Misket ve Mest Sultaniye. Mest Sultaniye, Denizli yöresinin Sultaniye üzümlerinden, Mest Misket ise İzmir yöresinin Misket üzümlerinden üretilir. Fransa’dan getirilen şişesi Türkiye’de özel olarak tasarlanmıştır. Sek içilebileceği gibi su veya maden suyu ilavesiyle, ama mutlaka soğuk (8-10°C) içilir. Aperatif olarak da tüketilebilen Mest Rakı soğuk ve sıcak mezeler ile uyum sağlar. Nevşehir içki fabrikasında 50 cl’lik şişelerde üretimi yapılmaktadır.
ATA RAKI :(Burgaz içki) Lüleburgaz da üretilen Ata rakı 35 ,70, 100, 150 cl’lik şişelerde bulunmaktadır.
SARI ZEYBEK; (Elda A.Ş)Manisa Alaşehir fabrikasında üretilen Sarı Zeybek 20,35,70 Cl.lik şişelerde üretilmektedir.
HERDEM İZMİR SAKIZLI RAKI (Mey içki) Türkiye’nin sakız içeren tek rakısıdır. Egebölgesi’nin yaş üzümlerinden elde edilen sumanın bölgenin anason tohumlarıyla birleştirilmesiyle yapılır. Sakız Adası’ndan gelen gerçek sakızları ilave ederek bakır imbiklerde ikinci kez distile edilir. Yumuşak içimlidir. Sakızın doğal tadı ve aromasını algılamak için sek olarak içilmelidir; fakat su katılarak da içilebilir. Sulandırarak içiminde buz katılmalıdır. Kokusuz hafif mezelerle birlikte içilmelidir.Tekirdağ içki fabrikasında üretimi yapılmaktadır. 70 cl’lik şişelerde bulunmaktadır, %45 alkol derecsine sahiptir.
Ali Uğur ZEYBEK tarfından yazılmıştır.
http://www.wikipedia.org/,http://www.gurmeguide.com,