p5rn7vb
MESLEK HASTALIKLARI TURİZM VE OTELCİLİK PORTALI

MESLEK HASTALIKLARI

Yazar admin on Oca 10th, 2009

Meslek hastalığı, genel anlamda bir işin yapılması sırasında meslekî etkenlerin doğurduğu, bu etkenlerin devamı hâlinde gittikçe gelişmesi nedeniyle belirli mesleklerde ve işlerde çalışanlarda görülen hastalıkları ifade eder.506 sayılı SSK Yasası 11-B maddesinde ve aynı yasanın 135.  maddesi gereği olarak çıkarılan SSK Sağlık İşlemleri Tüzüğü 62. maddesinde meslek hastalıkları tanımı şu  şekilde yapılmıştır:

Sigortalının çalıştırıldığı işin niteliğine göre tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, sakatlık veya ruhi arıza halleri meslek hastalığıdır. Tanım dikkatlice incelendiğinde bazı ayrıntılar dikkat çekmektedir. Bu ayrıntılar

Meslek hastalığının tam olarak anlaşılabilmesi açısından önemlidir.

1. Meslek hastalığı tanımlanırken bu tanımlamada amaç önem kazanır. Koruyucu Önlemlerin alınması amaçlanıyorsa, yukarıda yapılan tanım yeterlidir. Ama tazmin düşüncesi Ön plandaysa, o zaman mutlaka bir kaybın oluşması gerekirdi ki, bunun için bir ödeme Yapılabilsin. Bu durumda, ancak iş göremezliğe neden olan durumlar meslek hastalığı olarak

Nitelenir. Buna karşın meslek hastalıklarını önlemeye çalışanlar için meslek hastalıklarının iş

Göremezlik hâli şart değildir.

2. Meslek hastalığı önlenebilir nitelikte bir olgudur. Önlenmesinde vücuda giriş Yolunun bilinmesi önemlidir. Bu yolu kapatmaya yönelik “kişisel” önlemler alınmalıdır.

3. Meslek hastalıkları birçok etmenin bir araya gelmesi ile oluşur. Bu etmenleri Beslenme bozuklukları, bireysel duyarlılığı pekiştiren ilaçlar, sigara ve alkol alışkanlıkları,Şişmanlık vb. olarak sayabiliriz.

4. Fizyolojik olarak insanın gereksinme duyduğu ortam koşulları ki, her zaman işin Gerekleri ile bağdaşmaz. Sözgelimi soğuk hava deposunda çalışanlar için, işin işçiye değil,İşçinin işe uydurulması gerekir.

5. Meslek hastalıkları, özellikle belli işlerde çalışan işçilerde görülen, genel toplumda ya hiç görülmeyen ya da çok düşük sıklıkla görülen hastalıklardır. Ancak fabrikaların  çevresel atıkları dolayısıyla benzer hastalık tabloları o bölgede yaşayan kişilerde de görülmeye başlanmıştır. Böylece meslek hastalıkları, giderek “çevresel ve mesleksel hastalıklara” dönüşmeye başlamıştır.

6. İş kazaları dış etkilerle ortaya çıkarken meslek hastalıkları tersine içsel etkilerle ortaya çıkarlar. Meslek hastalıklarına yol açan etmenler mutlaka vücudu çeşitli yollarla etkileyip hastalık sürecini başlatırlar.

7. Meslek hastalıkları, iş kazalarından farklı olarak uzun zaman sürecinde de ortaya çıkabilir ancak çok kısa süre içinde ortaya çıkabilen meslek hastalıkları da vardır. Meslek hastalığına yakalanabilmenin koşulu, bir süre hastalığa neden olan işyerinde çalışmaktır. Bu süre, yaşanılan olumsuz şartların ağırlığına göre uzayıp kısalabilir.

8. Meslek hastalığı sağlıksız koşullara maruz kalmanın hemen ardından çıkabildiği gibi yıllar sonra da görülebilir.

9. Meslek hastalıkları en sık görülen hastalıklar olmadıkları halde, toplumsal önemi olan hastalıklardır. Çünkü yakalanma olasılığı bütün iş yeri çalışanlarını ve gelecekte o iş yerinde çalışacak olanları kapsar. Kurbanları, yalnızca küçük bir gelir için çalışmak zorunda olanlardır.

10. Çalışma biçimlerinden kaynaklanan bir takım nedenlerle (duruş bozukluğu,psiko-sosyal nedenler) ortaya çıkan hastalıklar vardır ki, bunlar da meslek hastalığı olarak nitelenmektedir.

11. Meslek hastalıklarının tanılarının konulması için özgün örgütlenme ve düzenlemeler gereklidir. Meslek hastalıklarının teşhisleri veya tanıları, ancak bilinçli bir arama ile konulabilir.

12. Meslek hastalığı tanısı konulabilmesi için nesnel ve kesin ölçütlere gerek vardır.

13. Meslek hastalıklarının diğer hastalıklardan farklı, kendilerine özgü tanı ve tarama yöntemleri vardır.

14. Meslek hastalıklarının ortaya çıkarılmasında tarama, araştırma ve istatistik çalışmalarının önemli bir yeri vardır.

15. Meslek hastalığı ile meslekî olmayan hastalığın ayırımı belirli bir bilgi birikimi ve teknik donanım  gerektirmektedir. Bu da onun gözden kaçmasına neden olabilmektedir.

16.Meslek hastalıklarının değerlendirilmesinde doz – tepki ilişkisinin önemli bir yeri vardır. “Doz”la, işçinin çalıştığı ortamın ağır şartlarının onda bıraktığı kötü etkiler, tepkiyle de vücudunun buna yanıtı (belirtiler vs.) anlatılmak istenmektedir.

17. Meslek hastalıkları zaman içinde değişkenlik gösteren bir konudur. Bilimsel ve teknik alandaki gelişmeler sürekli izlenmeli ve bu konu ile ilgili bilgiler güncelleştirilmelidir.

18. Meslek hastalıkları konusunda işçilerin bilgilendirilmesi bir insan hakkıdır.

19. Çalışma süresinin sınırlanması çabaları ile meslek hastalıklarının önlenmesi çabaları arasında yakın bir bağlantı vardır.

20. Meslek hastalığını değerlendirirken hekim hem hastasını ve hem de onun çevresini birlikte değerlendirmelidir.

21. Meslek hastalıklarının toplumsal bir faturası vardır.

22. Meslek hastalığına yakalanması işçinin yalnızca kendisini değil, ailesini de yakından etkiler (sağlık, psikolojik, ekonomik vs).

23. Meslek hastalığı tanısı, o tanıyı alan işçinin yakın çalışma arkadaşları için erken

tanı olanağı verir. Biz buna toplumsal düzeyde erken tanı diyoruz.

24. Özel olarak korunması gereken kümelerin (çocuk, kadın, sakat, göçmen vb.) meslek hastalıklarına yakalanma riski daha yüksektir.

25. Meslek hastalıklarının yaptığı zedelenmeler, genellikle geri dönüşü olmayan  zedelenmelerdir.

26. Meslek hastalığı tanısının geç konulması ya da hiç konulmaması çok boyutlu sorunlara yol açar.

27. Ortam ölçümleri ve düzenli sağlık muayeneleri ile yakınma öncesi veya yakınma sırasında hastalıklar ortaya konulabilir.

28. Meslek hastalıklarının önlenmesi bir ekip işidir.

29. Meslek hastalıklarına yol açan etmenlerin belirli hedef organları vardır, hastalık tablosunu bu organlar üzerindeki etkilerle ortaya koyar.

30. Meslek hastalıklarından korunmada şu yöntemler kullanılabilmektedir:

·     Yerine koyma

·     Yer değiştirme

·     Ayırma

·     Yaş yöntem

·     Havalandırma

·     Kapatma

·     Kişisel korunma araçları.

31. Meslek hastalıklarının izlenmesi ve denetimi (dolayısıyla uygulama) yetersizse, bütün yük, işçiyi son çalıştıran işverenin üzerinde kalır.

32. Meslek hastalığı tanısı, beraberinde “tazminat”, “yüksek iş göremezlik ödentisi”,“çalışma ortamının geliştirilmesi için yatırım” ve “cezai sorumluluk” getirdiği için, işverenlerce göz ardı edilmek istenebilir.

33. Toplumda çalışanların bir kaç kümeye bölünmüş olması (işçi, memur, sözleşmeli, kapsam dışı, çiftçi, esnaf vs) ve büyük bir kısmının işçi sayılmaması, onların kendisini işçi saymaması, meslek hastalıkları konusunda tavır geliştirilmesini güçleştirmektedir.

34. Toplumda, meslek hastalıkları konusunda, politika üreten, uygulamaya yön veren, güçlü bir odağın bulunması gereklidir.

Meslek Hastalıklarının Sınıflandırılması

Meslek hastalıkları, yol açan etmenlere göre sınıflandırılır:

·    Kimyasal kaynaklı meslek hastalıkları

• Ağır metaller

• Çözücüler

• Gazlar

·    Fiziksel kaynaklı meslek hastalıkları

• Gürültü ve sarsıntı

• Yüksek ve alçak basınçta çalışma

• Soğuk ve sıcakta çalışma

• Tozlar

• Radyasyon

·    Biyolojik kaynaklı meslek hastalıkları

  Bakteri kaynaklı olanlar

• Virüs kaynaklı olanlar

  Biyoteknoloji kaynaklı olanlar.

·    Psikolojik kaynaklı olan meslek hastalıkları

Çözümler

İnsan, makine ve donanım ile çevre güvenliği bir bütün içinde tek tek ele alınmalıdır. İşçi sağlığı ve güvenliğinin öneminin ne olduğu işçi ve işverence çok iyi kavranması gerekir. İşçi sağlığı ve güvenliği konusunda kişisel bilgi, öngörü ve yargılarla değil, kuralına Uygun hareket eden çalışanlar topluluğu oluşturulmalıdır. Tüm kazalar önlenebilir ancak işverenler bu çalışmalara önderlik etmeli ve sorumluluk taşımalıdır.

Bunlar yapılırsa;

·     Çalışanlar korunmuş olur,

·     İşletme güvenliği sağlanır,

·     Üretim güvenliği sağlanır,

·     Çevre güvenliği sağlanır ve korunur,

·     İş kazaları ve meslek hastalıkları sıfıra yaklaşır,

·     Ekonomik kayıplar azalır,

·     Maliyetler azalır,

·     Çalışanların, müşterinin ve işyerinin memnuniyeti sağlanır,

·     Verimlilik artar.

 

KAYNAK

MEB MEGEP KİŞİSEL GELİŞİM İŞ GÜVENLİĞİ VE İŞÇİ SAĞLIĞI ANKARA 2006

Yorum Yapın

Önemli not : Yorumunuz denetim için bekliyor.. Yazıya uygun olmayan yorumlar yayınlanmayacaktır.

Kategoriler

E-POSTA