TURİZM VE OTELCİLİK PORTALI

YANGIN

Yazar admin on Oca 10th, 2009

 Yanma Olayı, maddenin ısı ve oksijenle birleşmesi sonucu oluşan kimyasal bir olaydır. Yanma olayının oluşabilmesi için madde, ısı ve oksijenin (hava) bir arada olması gerekir.

 Yangın Çeşitleri

A Sınıfı Yangınlar: Katı madde yangınlarıdır. Soğutma ve yanıcı maddenin uzaklaştırılması ile söndürülebilir.

B Sınıfı Yangınlar: Yanabilen sıvılar bu sınıfa girer. Soğutma (sis halinde su) ve boğma (karbondioksit, köpük ve kuru kimyevi toz) ile söndürülebilir.

C Sınıfı Yangınlar: Likit petrol gazı, hava gazı, hidrojen gibi yanabilen çeşitli gazların yanması ile oluşan yangınlardır. Kuru kimyevi toz, halon, 1301 ve halon 1211 kullanarak söndürülebilir.Elektrikli makine ve hassas cihazların yangınlarını da bu sınıfa dâhil edebiliriz.

D Sınıfı Yangınlar: Yanabilen hafif metallerin ve alaşımların (magnezyum, Lityum, sodyum, seryum gibi) yanmasıyla meydana gelen yangınlardır. Kuru kimyevi tozlar bu yangınları söndürmede kullanılırlar.Elektrik donanımlarının yanmasıyla oluşan yangınları ayrı bir sınıf içinde değerlendirmeyip C sınıfı yangınların içerisinde inceleyebiliriz. Bu tür yangınlara, elektrik akımı kesilerek müdahale edilmeli ve kuru kimyevi toz kullanılmalıdır.

Yangının Nedenleri

Korunma Önlemlerinin Alınmaması

Nedenlerin başında yangına karşı önlemlerin alınmaması gelmektedir. Genellikle elektrik kontağı, ısıtma sistemleri, LPG tüpleri (evlerde kullanılan tüp gazları) patlayıcı parlayıcı maddelerin yeterince korunmaya alınmamasından yangın çıkmaktadır. Özellikle büyük yerleşim alanlarında, konut ve iş yerlerinde çıkan yangınların büyük bir kısmı elektriğin ve LPG tüplerinin yanlış kullanımına dayanmaktadır. Elektrik enerjisi aksamının teknik koşullara göre yapılmaması da yangını oluşturan diğer bir sebep olmaktadır. Bununla birlikte kaloriferlerde ve soba ile ısıtma yöntemlerinde, bacaların temizlenmesi ve parlayıcı patlayıcı maddeler için gerekli önlemlerin alınması halinde yangın afetinde büyük bir azalma olacaktır.

Bilgisizlik

Yangına karşı hangi önlemlerin, nasıl alınacağını bilmemek ve bu konuda yeterli eğitimden geçmemek yangının önemli nedenlerindendir. Elektrikli aletlerin doğru kullanımını bilmemek, soba ve kalorifer sistemlerini yanlış yerleştirmek, tavan arasına ve çatıya kolay tutuşabilecek eşyalar koymak yangını davet eder. Yangının oluşumunu önlemek ve oluşan bir yangının söndürülmesini bilmek eğitim ve bilgilenmeden geçer. Bu sebeple yangını önlemeyi öğrenmek kadar, yangını söndürmede ilk müdahaleleri de öğrenmek gerekir.

İhmal

Yangın konusunda bilgi sahibi olmak yeterli değildir. Söndürülmeden atılan bir kibrit veya sigara izmariti, kapatmayı unuttuğumuz LPG tüp (evlerde kullanılan tüp gaz), ateşi Söndürülmemiş ocak, fişi prizde unutulmuş ütü gibi ihmaller büyük yangınlara yol açabilir.

Kazalar

İstem dışı oluşan olaylardan bazıları da (kalorifer kazanının patlaması, elektrik kontağı

gibi) yangına neden olmaktadır. Ancak kendiliğinden gelişen bütün olaylarda, başlangıçta

Yeterli önlemlerin alınmaması etkili olabildiği gibi bilgisizliğin de rol oynadığını Görebiliyoruz. Temelde bunlar olmaksızın kazaların yol açtığı yangınlar da olmaktadır.

Sabotaj

Yangına karşı gerekli önlemler alındığı halde bazı insanlar çeşitli amaç ve kazanç uğruna kasıtlı olarak kişi ve topluma ait bina ve tesisleri yakarak can ve mal kaybına neden olabilir.

 Sıçrama

Kontrol altına alınmış veya alınmamış bir yangın ihmal veya bilgisizlik sonucu sıçrayarak, yayılarak veyahut parlayıp patlayarak daha büyük boyutlara ulaşması mümkündür. Bu nedenle bu tür olaylara karşı dikkatli olmamız gerekmektedir.

Doğa Olayları

Rüzgârlı havalarda kuru dalların birbirine sürtmesi ya da yıldırım düşmesi vb. gibi doğa olayları sonucunda da yangın çıkabilir.

 Yangın Söndürmede Kullanılan Yöntemler

·    Soğutarak Söndürme

Su İle Soğutma: Soğutarak söndürme prensipleri içinde en çok kullanılandır. Suyun elverişli fiziksel ve kimyasal özelliği yanıcı maddeyi boğma (yanan cismin su içine atılması sonucu oksijeni azaltma) ve yanıcı maddeden ısı alarak yangının söndürülmesinde en büyük etken olmaktadır. Su, yangın yerine kütlesel olarak gönderileceği gibi püskürtme lansları ile

de gönderilebilir.

Yanıcı Maddeyi Dağıtma: Yanan maddenin dağıtılmasıyla yangın nedeni olan yüksek ısı bölünür, bölünen ısı düşer ve yangın yavaş yavaş söner. (Akaryakıt yangınlarında bu tip söndürme yangının yayılmasına neden olacağından uygulanmaz.)

Kuvvetli Üfleme: Yanan madde üzerinde kuvvetli olarak üflenen hava alevin sönmesine ve yanan maddenin ısısının düşmesine neden olmaktadır. Bu tip (soğutarak) söndürme ilkesi ile başlangıç yangınlarında başarıya ulaşılabilir. Büyümüş veya belirli boyutlara gelmiş yangınlarda kuvvetli üfleme yangına daha fazla oksijen sağlayacağından yangının büyümesine neden olur. Bu nedenle bu tür söndürmeler büyümüş yangınlarda kullanılmaz.

·    Havayı kesme

Örtme: Katı maddeler (kum, toprak, halı, kilim vb) ve kimyasal bileşikler (köpük,

klor, azot vb.) kullanılarak yanan maddenin oksijen ile temasının kesilmesi ile yapılan

söndürmedir. Akaryakıt yangınlarına örtü oluşturan kimyasal kullanılmaktadır.

Boğma: Yangının oksijenle temasının kesilmesi veya azaltılması amacıyla yapılan işlemdir. Özellikle kapalı yerlerde oluşan yangınlara uygulanır.

Yanıcı Maddenin Ortadan Kalkması: Yanma koşullarından olan yanıcı maddenin ortadan kalkması sonucu yangının söndürülmesidir.

Söndürücü Maddeler

Su: Ateşi söndüren maddeler arasında en önemlisi sudur. Su özellikle A tipi yangınlar için (katı) mükemmel bir söndürücüdür.

Kum: Yanıcı maddelerin oksijenle ilişkisinin kesilerek söndürülmesinde kullanılır.Kullanma anında kumun yanıcı maddeyi tamamen örtmesi sağlanmalıdır.

Karbondioksit Gazı (CO2): Yanan maddenin üzerini kaplayan karbondioksit gazının, yanıcı maddeyi oksijensiz bırakarak yangının söndürülmesi olayıdır. Karbondioksit gazı genellikle çelik tüplerde, basınç altında sıvı halde tutulur. Bu gazla açık alanlarda ve hava akımının olduğu yerlerde yangının söndürülmesi oldukça zordur.

Kuru Kimyevi Toz: Yangın söndürmede kullanılan etkin maddelerden birisi de kuru Kimyasal tozdur. Kimyasal tozlarla, cinslerine göre A.B.C. sınıfı yangınlar etkin bir şekilde Söndürülebilmektedir. Aşırı sıcaklıktan (tahta, kumaş, araba lastiği gibi maddelerde) oluşan Yangınlar, sıvıların (benzin ve türevleri) tutuşmasından çıkan yangınları ve yanıcı gazların (havagazı-doğalgaz vb.) basınç altında çıkmasından oluşan yangınların söndürülmesinde

Kullanılmaktadır.

Köpük: Köpük yanan yüzeyi tamamen kaplar. Bunun sonucu olarak da hava ile teması keser ve ayrıca soğutma özelliğinin bulunması nedeniyle de yangın söndürücü olarak kullanılır.

Yangın söndürme hortumları

Yangın Önlemleri

Küçük bir yangın başlangıcının büyük alevlere dönüşmesini önlemek amacıyla yapıların projelendirme aşamasından itibaren, yangından korunma şartname ve yönetmeliklerine bağlı kalınması gerekir. Kurum, kuruluş ve iş yerlerinde yangını önleyici tedbirler iki kısımda ele alınır:

Yapısal Bakımdan Yangından Korunma

·    Yapılarda yanmaz veya yanması güç yapı malzemeleri kullanılmalı,

·     Yangının yayılmasını önlemek amacıyla, yangın bölümleri oluşturulmalı,

·     Dumanların yayılmasını önlemek için duvardan sızmalar önlenmeli,

·     Yangına yüksek derecede dayanıklı yapı oluşturulmalı,

·     Yangının etkilerinden korunmuş kısa kaçış yolları sağlanmalı,

·     Ateşleyici ve yanıcı malzeme kaynaklarının ayrılmalı,

·     Her an çalışabilecek durumda faal yangı söndürme cihazları bulundurulmalıdır.

Organizasyon Bakımından Yangından Korunma

·     İyi bir bina idaresi,

·     Gerekli yasakların konulması,

·     Sabit tesisatın sık sık kontrolden geçirilmesi,

·     Yangınla savaş tatbikatının yapılması,

·     Acil ışıklandırma sisteminin kurulması,

·     Gereksiz yangın yükünün kaldırılması,

·     Korunma sistemi ve planının düzenli kontrolünün yapılması,

·     Düzenli bir şekilde alan tatbikatlarının yapılmasıdır.

Ev ve İş Yerlerinde Alınacak Önlemler

·     Çatlak, hatalı inşa edilmiş veya dolmuş bacalar yangın nedeni olabilir. Bacalar devamlı temizlenmelidir,

·     Tavan arası ve bodrumlar temiz tutulmalıdır,

·     Yanıcı maddeler evinizin veya iş yerinizin uygun bir yerinde saklanmalıdır,

·     Soba, kalorifer ve mutfak ocaklarından çıkabilecek yangınlara dikkat edilmelidir,

·     Çocukların ateşle oynamalarına engel olunmalıdır,

·     Sigara içilmemesi gereken yerlerde bu kurala uyulmalıdır,

·     Kaynak ve kesme işlemlerinde çok dikkatli olunmalıdır,

·     Elektrik donanımına ehliyetsiz kişiler el sürmemelidir,

·     LPG tüplerinin bulunduğu mutfak ve banyolar sürekli havalandırılmalıdır,

·     Yangına karşı korunmak ucuzdur. Evinizde ve iş yerinizde yangına karşı önlemler almak sanıldığı kadar pahalı değil, tam tersine ucuzdur. Üstelik yangına karşı korunma cihaz ve donanımları yüksek nitelikte ve sağlam olarak üretildikleri için uzun ömürlüdür ve yıllarca hizmet verebilirler.

Yangın Esnasında nasıl davranılır

1. Telaşlanmayınız,

2. Bulunduğunuz yerde yangın ihbar düğmesi varsa ona basınız,

3. İtfaiyeye telefon ediniz,

4. Yangın adresini en kısa ve doğru şekilde bildiriniz,

5. Mümkünse yangının cinsini (bina, benzin, araç vb.) bildiriniz,

6. Yangını çevrenizdekilere duyurunuz,

7. İtfaiye gelinceye kadar yangını söndürmek için elde mevcut imkânlardan yararlanınız,

8. Yangının yayılmasını önlemek için kapı ve pencereleri kapatınız,

9. Bunları yaparken kendinizi ve başkalarını da tehlikeye atmayınız,

10. Görevlilerden başkasının yangın sahasına girmesine mani olunuz.

 

 

KAYNAK

MEB MEGEP KİŞİSEL GELİŞİM İŞ GÜVENLİĞİ VE İŞÇİ SAĞLIĞI ANKARA 2006

 

Yorum Yapın

Önemli not : Yorumunuz denetim için bekliyor.. Yazıya uygun olmayan yorumlar yayınlanmayacaktır.

Kategoriler

E-POSTA